Lifestyle

Wat de overgang écht met je hersenen doet (en wat je eraan kunt doen)

Een recente studie, gepubliceerd in Psychological Medicine, laat zien dat de menopauze invloed heeft op de structuur van onze hersenen, maar benadrukt tegelijkertijd dat je zelf de regie kunt nemen om je brein te 'rewiren'.

Chanel Menzen
Vrouw die op bed ligt

Wat gebeurt er in je hoofd?

Onderzoekers analyseerden data van bijna 125.000 vrouwen en ontdekten dat postmenopauzale vrouwen vaker kampen met angst, depressie en slaapproblemen. MRI-scans toonden bovendien een afname van het volume van de grijze stof in cruciale hersengebieden: de hippocampus (geheugen), de entorinale cortex (informatieoverdracht) en de anterieure cingulate cortex (emotie en focus).

Opvallend is dat deze fysieke veranderingen plaatsvinden ongeacht of vrouwen al dan niet hormoontherapie (HRT) gebruikten. De onderzoekers vermoeden dat de hormonale verschuivingen tijdens de overgang hiervoor verantwoordelijk zijn, en dat deze veranderingen mogelijk ook verklaren waarom vrouwen een hoger risico lopen op de ziekte van Alzheimer.

Hormoontherapie: zinvol of niet?

Hoewel HRT voor veel vrouwen verlichting biedt bij fysieke symptomen, bleek het in dit onderzoek geen directe 'beschermer' tegen de volumevermindering in de hersenen. Experts, waaronder neurospycholoog prof. Barbara J. Sahakian, vermoeden dat dit te maken kan hebben met de dosering: soms is de toegediende hoeveelheid oestrogeen simpelweg niet toereikend om het gewenste effect op de hersenen te sorteren.

Dit is de sleutel

Je kunt je hersenen trainen en versterken door in te zetten op 'cognitieve reserve'. Hoe doe je dat?

  • Prioriteer slaap: Dit is volgens experts de absolute nummer één. Voldoende slaap is essentieel voor je geheugen en helpt het brein om zich te ontdoen van schadelijke afvalstoffen.
  • Blijf nieuwsgierig: Houd je geest actief door nieuwe vaardigheden te leren. Of het nu gaat om een nieuwe taal, een muziekinstrument of een potje schaken; uitdagingen houden je brein soepel.
  • Leefstijl: Regelmatige beweging en een gezond voedingspatroon leggen het fundament voor een veerkrachtig brein.
  • Sociale connectie: Omring jezelf met familie en vrienden. Sociale steun is een onderschatte factor voor mentale gezondheid tijdens de overgang.

Luister naar je lichaam

De belangrijkste boodschap van experts? Blijf niet zwijgen over je klachten. Of het nu gaat om hersenmist of mentale struggles: de overgang is een ingrijpende fase die net zoveel aandacht verdient als de puberteit. Bespreek je opties met je gynaecoloog of een endocrinoloog; er zijn talloze manieren om je kwaliteit van leven – en daarmee je breingezondheid – aanzienlijk te verbeteren.

Women's Health/Psychological Medicine NL Beeld