Het lijkt de Sagrada Família, maar staat in een klein dorp in Tarragona

Wie door Alt Camp rijdt, stuit plots op een moderne kathedraal die er nooit had hoeven staan – maar gelukkig wél bestaat.

Het lijkt de Sagrada Família, maar staat in een klein dorp in Tarragona
Het lijkt de Sagrada Família, maar staat in een klein dorp in Tarragona

Tarragona

Er zijn plekken waarvan je je voorstelt dat ze alleen in grote steden te vinden zijn, omringd door toeristen en camera’s. En dan is er het Heiligdom van de Mare de Déu de Montserrat in Montferri, in Tarragona, dat zich tussen de heuvels en wijngaarden van Alt Camp verschuilt alsof het liever onopgemerkt wil blijven.

Montferri, met zijn vier rustige straatjes en minder dan 400 inwoners, lijkt niet de plek waar je zo’n bouwwerk zou verwachten… En misschien werkt het juist daarom zo goed. Het contrast verklaart alles.

De genialiteit van een meester die met Gaudí werkte

Achter dit werk staat Josep Maria Jujol, een briljant architect die veel te lang op erkenning heeft moeten wachten. Hij staat bekend als medewerker van Gaudí – en dat klopt: hij drukte zijn stempel op Parc Güell, La Pedrera en Casa Batlló. Maar Jujol leefde niet in de schaduw van iemand anders. Hij had een eigen taal: soberder, spiritueler, intuïtiever.

Het heiligdom van Montferri is een prachtig voorbeeld van die creatieve vrijheid, een gebouw dat Gaudí niet wil imiteren maar wel dezelfde modernistische energie ademt waarin architectuur verandert in een poëtisch gebaar.

Een berg omgetoverd tot een kerk

Het project begon in 1925, met een duidelijk idee: de berg Montserrat, het spirituele symbool van Catalonië, herinterpreteren in de vorm van een gebouw. Jujol ontwierp daarom een naar de hemel hellende tempel, gebouwd met meer dan zestig pilaren die zich openen en sluiten als rotsplooien. Het interieur verrast juist door het tegenovergestelde te zijn: niet monumentaal en ook niet bedoeld om dat te zijn.

Zoals bij zoveel projecten uit die tijd, greep de geschiedenis in. De Burgeroorlog legde de bouw stil en het heiligdom bleef achter. Decennialang stond het geraamte daar, uitkijkend over de vallei en wachtend op betere tijden. Pas in 1999 werd het werk voltooid dat Jujol ooit had bedacht.

Meer te ontdekken

Op iets meer dan een uur van Barcelona ligt dit prachtige dorp, waar veel meer te ontdekken valt dan alleen de kapel. Voor liefhebbers van wijn of bier is het een waar paradijs.

Eerste stop: Bodega de Vino y Cava Vives Ambrós, een huis met een eeuwenoude wijntraditie en een stevig gevestigde reputatie. De wijngaarden liggen verspreid over de gemeente en je kunt er rondleidingen volgen die bijna naast de kapel verlopen – ze delen bijna hetzelfde landschap.

De route gaat verder naar Les Clandestines, de ambachtelijke brouwerij die ontstond uit het initiatief van drie vrienden die hun passie wilden omzetten in vakmanschap. Ze begonnen thuis bier te brouwen en boden het discreet aan de buurtbewoners aan, die al snel enthousiast waren over de natuurlijke smaak. Dat eerste recept werd bekend als “la clandestina”, een naam die uiteindelijk het merk zou definiëren.

Nog even over dit meesterwerk...

Het heiligdom verschijnt niet in de typische modernismeroutes en wordt niet zoveel bestudeerd als het zou verdienen. En misschien is dat nu juist de charme. Het concurreert niet met de Sagrada Família, het zoekt geen rijen of flitsende camera’s. Het verrast liever de reiziger die een beetje van de route afwijkt, iemand die zonder verwachtingen aankomt en een bouwwerk ontdekt dat je nooit meer vergeet.

Reizen