Spanje heeft zijn eigen Partenón, al weten maar weinig mensen dat het bestaat – en dat terwijl het midden in een van de mooiste en meest bezochte regio’s van het land staat. In Cantabrië, in het hart van de Besaya-vallei, verrijst een bouwwerk dat menigeen verbaast door zijn opvallende gelijkenis met het Atheense Parthenon. De plek verenigt neoklassieke invloeden met architectonische keuzes die duidelijk verwijzen naar de Griekse oudheid, waardoor het geheel een bijna authentieke uitstraling krijgt.
Hoewel het op het eerste gezicht lijkt op een archeologisch monument, maakt het gebouw juist deel uit van een heel specifieke historische context. Het weerspiegelt niet alleen de smaak en het prestige van de Spaanse adel aan het einde van de 19e eeuw, maar ook de artistieke stromingen die in die tijd hoogtij vierden. Erfgoed, traditie en de droom van een eigen ‘Acrópolis’ komen hier samen!
Een Cantabrisch Parthenon: de kerk van San Jorge
Het bouwwerk in kwestie is de kerk van San Jorge in Las Fraguas, in de gemeente Arenas de Iguña. Algemeen staat het bekend als het ‘Spaanse Parthenón’. De duques de Santo Mauro lieten het in 1890 oprichten op de resten van een middeleeuwse hermitage, bedoeld als kapel én familiegraf.
Wat meteen opvalt, zijn de veertig Korinthische zuilen die het gebouw omsluiten – tien minder dan het Griekse origineel. Met zijn architraaf, geprofileerde kroonlijst en klassieke fronton volgt het ontwerp nauwgezet de canon van de antieke architectuur. En hoewel het qua functie en tijd ver van Athene staat, deelt het dezelfde monumentaliteit en dezelfde ambitie om het landschap te domineren.
De keuze voor deze stijl was geen toeval. Rond de eeuwwisseling koesterde de Spaanse bourgeoisie een uitgesproken bewondering voor de Britse wereld. Het nabijgelegen palacio de Los Hornillos – eveneens eigendom van de hertogen – werd door Ralph Selden Wornum ontworpen in pure ‘Old English’-stijl.
Volgens historica Karen Mazarrasa is San Jorge een van de meest markante voorbeelden van het Cantabrische neoclassicisme. Het ontwerp, geïnspireerd op Engelse landschapstuinen, breekt volledig met de lokale kapeltraditie en vormt samen met omliggende gebouwen een aristocratisch ensemble waarin uiteenlopende stijlen in harmonie samenkomen.
Van kerk tot gevangenis – en weer terug
Na de instorting van de oude parochiekerk schonken de hertogen het gebouw aan de inwoners van Las Fraguas. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog deed het dienst als gevangenis van de republikeinse zijde. Het interieur staat in scherp contrast met de indrukwekkende buitenkant: een sober altaarstuk en een cassetteplafond met renaissancistische inspiratie bepalen de toon.
Vandaag de dag functioneert San Jorge nog altijd als parochiekerk, al is het niet voortdurend toegankelijk voor bezoekers.
Het nabijgelegen palacio de Los Hornillos: cultuur en geschiedenis
Het ‘Cantabrische Parthenón’ is onlosmakelijk verbonden met het palacio de Los Hornillos. Deze privéresidentie, ooit tijdelijk bewoond door koning Alfonso XIII, werd wereldberoemd toen Alejandro Amenábar er delen van Los Otros (The Others) opnam.
Hoewel het paleis zelf niet te bezoeken is, worden de omliggende tuinen af en toe opengesteld voor evenementen. Ook La Casona de las Fraguas, een ouder gebouw op het landgoed, dient tegenwoordig als locatie voor feesten en culturele activiteiten. De omgeving versterkt het bijzondere karakter van de plek, waar Engelse elegantie en Grieks classicisme elkaar ontmoeten.
Hoe bereik je het Partenón van Cantabrië?
Vanuit Arenas de Iguña volg je de hoofdweg en neem je vervolgens de CA-805. Na 450 meter sla je linksaf: met de auto duurt de rit nauwelijks twee minuten. Al is het interieur bescheiden, de kerk van San Jorge blijft een uitzonderlijk voorbeeld van Spaans neoclassicisme – een verrassend Griekse verschijning in het groene noorden.
Nog een ‘Parthenon’ – ditmaal in Extremadura
Cantabrië is niet de enige plek waar Spanje een knipoog naar de klassieke oudheid heeft gemaakt. In Don Benito (Badajoz) staat het Partenón de El Palmeral, een moderne interpretatie die in 2010 werd geopend.
Dit eigentijdse Parthenon is gebouwd met gerecyclede materialen: irrigatiebuizen als zuilen, hergebruikte bestrating en restanten van oude waterwerken. Het project, geïnitieerd door toenmalig burgemeester Mariano Gallego, werd ontworpen als ontmoetingsplek voor jongeren. Tegenwoordig doet het dienst als openluchttheater waar klassieke toneelstukken, zoals Antígona van Sofokles, nieuw leven krijgen.
- Okdiario
- Adobe Stock